عتبات نیوز/عادل مطوری حسین، رئیس اداره ارزيابي، مستندنگاري و معرفي آثار معاونت موزهها و گنجینههای فرهنگی آستان قدس رضوی، میگوید: تابلوی نفیس «عصر عاشورا» از جمله آثار نفیس عاشورایی موزههای این آستان مقدس است که صحنه غمبار بازگشت مرکب بیسوار امام حسین (ع) به سوی خیمهها در عصر عاشورا در کربلا را، روایت میکند.
وی ادامه میدهد: این اثر توسط استاد محمود فرشچیان با تکنیک اکریلیک و به سبک نگارگری در ابعاد 98×73 سانتیمتر در سال 1355 کشیده شده و در سال 1369، به موزه آستان مقدس امام هشتم (ع)، اهدا شده است.
مطوری حسین، میافزاید: تابلوی «هدیه عشق» كه با عنوان تابلوی حضرت علیاصغر (ع) نیز از آن نام برده میشود، از دیگر آثار نگارگری اهدایی استاد فرشچیان به موزه حرم مطهر رضوی است. این اثر در ابعاد 95 × 72 سانتیمتر با تكنیك اكریلیك در سال 1381 خلق شده و در سال 1382 ،به موزه تقدیم شده است.
وی، میگوید: این هنرمند برجسته در این اثر نفیس، تصویر حضرت علیاصغر (ع) را در دستان حضرت سیدالشهدا(ع) ترسیم کرده است. این تصویر، لحظه ای که تیر سه شعبه به گلوی مبارک ۶ ماهه امام حسین(ع)، اصابت کرده را، نشان می دهد.
وی،بیان میکند: افتادگی دست حضرت علی اصغر (ع) نشانگر شهادت است. حالت امام حسین (ع) که کودک را روی دو دست خویش گرفته نیز نشانگر هدیه به پیشگاه حق و، حالت دعا است.
این مقام مسئول همچنین با اشاره به تابلوی «شام غریبان» اضافه میکند: این اثر نگارگری نیز توسط استاد فرشچیان در ابعاد 143×123 سانتیمتر در سال 1394 ترسیم شده و همان سال نیز به موزه این بارگاه ملکوتی، اهدا شده است.
مطوری حسین، میگوید: داستان این اثر نیز در واقع ادامه داستان تابلو معروف و بینظیر عصر عاشوراست که هنرمند، مصیبت کربلا را در شبِ غم بار «شام غریبان» به تصویر میکشد. در این تابلو، اهل بیت (ع) و بازماندگان حادثه کربلا در فضایی غمبار،در ماتم شهیدان خود، گریه میکنند.
وی،تصریح میکند: تابلوهایی با عناوین «پرچمدار حق؛ حضرت ابوالفضل (ع)» و «عرش بر زمین؛ گودی قتلگاه»، نیز از جمله آثار نگارگری اهدایی استاد فرشچیان به موزه حرم مطهر رضوی است که دیگر رویدادهای واقعه تاریخی کربلا ر،ا با بهرهگیری از ابزار هنر، روایت میکند.
در ادامه رئیس اداره ارزيابي، مستندنگاري و معرفي آثار معاونت موزهها و گنجینههای فرهنگی آستان قدس رضوی، اظهار نمودند: تابلوی معرق «عاشورا» از دیگر آثار ارزشمند این موزه است که با اقتباس از تابلوی عصر عاشورای استاد فرشچیان و به شیوه منبت، معرق و خاتمکاری ساختهشده و زیارت عاشورا نیز در حاشیه آن به شیوه معرق،برجسته کار شده است.
وی، میافزاید: این اثر معرق در ابعاد 6×4 مترمربع، داراي شش قسمت مجزا و قابل اتصال به يكديگر است كه در ساخت آن از 30 نوع چوب شامل 101 هزار و 250 قطعه و همچنین مقدار کمی صدف طبیعی، خاتم، مس، برنج و آلومینیوم استفاده شده است. دور آن نیز با نوار برنجی کار شده است.
مطوری حسین، ادامه میدهد: تابلوی معرق عاشورای موزه آستان قدس رضوی به همت محمد توانا و با همکاری ابوالفضل بهرامي، عليرضا سپهري، سيد حجتالله رئيسي و مصطفي توانا در سال 1381 خلق شده و در سال 1382، توسط ناحیه مقاومت بسيج شهرستان كرج، اهدا شده است.
وی با اشاره به اینکه «قالیچه تصویری عصر عاشورا» از دیگر آثار اهدایی موزههای آستان قدس رضوی با محوریت روز عاشورا بهشمار میآید، بیان میکند: این قالیچه توسط استاد یزدچی در ابعاد 197×140 سانتیمتر در تبریز بافته و در سال 1372، توسط استانداری آذربایجان شرقی، به مقام معظم رهبری تقدیم شده است.
این مقام مسئول در ادامه، میگوید:: همچنین در بین آثار محرمی این موزهها، تابلوی نقاشی به چشم میخورد که توسط استاد شمس به سبک قهوهخانهای در ابعاد 79×5/76 سانتیمتر بر روی بوم پارچهای در سال 1306، کشیده شده است . مطوری میافزاید: این تابلو نقاشی قهوه خانهای وقایع روز عاشورا و روز بعد از عاشورا، در سال 1357 به موزههای آستان قدس رضوی اهدا شده است.
وی بیان میکند: از دیگر نفایس این بارگاه ملکوتی میتوان به تابلو تعزیهخوانی وقایع روز عاشورا که با تکنیک رنگ و روغن روي بوم پارچهای و سبک قهوهخانهای در ابعاد 210×733 سانتیمتر، در اوايل دوره قاجار، خلق شده و بزرگترین نقاشی قهوهخانهای در دوره خود، محسوب میشده است، اشاره کرد.
در حاشیه این اثر، ترجیعبند محتشم کاشانی بهخط نستعلیق نیز، نوشته شده است.
همچنین به گفته وی، در موزههای آستان قدس رضوی دو تابلوی خوشنویسی نگهداری میشود که در هر کدام از این دو تابلو، مصرعی از شعر حافظ شیرازی با مضمون عاشورایی بهخط نستعلیق علیرضا کدخدایی، قابل مشاهده است.
مطوری حسین با اشاره به این بیت شعر «در زلف چون کمندش ای دل مپیچ کانجا / سرها بریده بینی بیجرم و بیجنایت»، خاطرنشان میکند: این دو تابلو که در ابعاد 113×69 سانتيمتر و در سال 1389، کتابت و توسط هنرمند آن اهدا شده است، طلااندازی شده و با نقش شمسه شرفهدار ۸ پر نیز، تزیین شده است.
تاریخ انتشار 1404/04/14




















پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری